Những con bò vàng mang guốc/ Đi về phía cỏ non.

Tôi trở về đặng lấy lại lời ca còn ở đâu đây trên những chùm cây nhãn

Tôi bảo tốt hơn là Trà hãy ký trước, và tờ đơn bị đẩy qua đẩy lại như thế… Tôi hiểu rằng Trà chẳng bao giờ có đủ dứt khoát để quyết định một việc gì lớn trong đời. Để làm gì? Rồi sẽ đi tới đâu? Cuối cùng, tôi bặm môi ký vào tờ đơn…

Tôi tỉnh dậy và thấy mình nằm trên sàn nhà trong một căn phòng rất rộng nhưng trần rất thấp, hình như là tầng hầm của một biệt thự rộng lớn, trông quen quen... Một sợi dây xích với một ổ khóa thít chặt hai cổ chân tôi. Một sợi dây xích khác với hai ổ khóa ở hai đầu hạn chế sự hoạt động của hai tay. Trên người tôi không một mảnh vải.

Mới đó mà đã gần ba mươi năm trôi qua, kể từ khi những văn nghệ sỹ trẻ xứ Huế cùng hội ngộ với nhau trong Câu lạc bộ Văn học Trẻ Huế những năm tám mươi thế kỷ hai mươi. Mới đó mà đã có đến ba thế hệ viết trẻ khởi đi từ Huế, góp phần làm nên vóc dáng văn học vùng Huế và miền Trung hùng hậu. Trong số đó, đến bây giờ nhiều người đã mệt nhoài buông bút, nhiều tác giả vẫn đang miệt mài cày xới trên cánh đồng văn, nhưng ngọn lửa ngày ấy thì vẫn đang cháy trong tim, như ánh lửa chờ thắp lại lúc nối tay ngày về.

Ngợi ca cái chết, hát về nó không mệt mỏi, Trịnh Công Sơn yêu cuộc sống đến mê mệt. Có những lúc ông giật mình tự hỏi: tôi là ai mà yêu quá cõi đời này. Ngay từ thời trẻ, đơn vị để ông đo cuộc đời không phải là năm, tháng, hay bốn mùa mà là từng ngày, từng ngày...

Chưa ai xác định pháp trường Cống Chém có từ khi nào? Có người mách trong Suvernir de Annam của Baille có một đoạn tả cảnh tử tội đưa ra pháp trường. Thế thôi. Nhưng lục tìm thì thấy trong sách của J.B.Roux nhắc đến pháp trường Cống Chém ngày 28.11.1835, triều Nguyễn tiến hành xử trảm Chân phước Anree Trông cũng vì can tội truyền đạo. Đó là cái ngày xưa nhất mà tôi còn tìm thấy được. Có lẽ Cống Chém đã hình thành từ trước đó nữa, để triều Nguyễn ra oai, thiết nghi quyền lực...

Buổi chiều, chúng tôi đến thăm khu nghĩa trang. Đốt nén nhang, nhìn lại từng gương mặt trẻ trung hồn nhiên, đọc lại từng cái tên quá quen thuộc trên mấy tấm bia đá, nào Trương Thị Tuyết Nhung, Nguyễn Đôn Minh, Trần Minh Thành… Sinh quán Thừa Thiên - Huế… từ trần tại Hương Lâm… lòng bỗng buồn vô hạn.

Đó là một quần thể văn hóa với những đền đài lăng tẩm, những kiến trúc nguy nga tráng lệ và sự hài hòa cân bằng độc đáo. Hoàng Phủ đã biết tận dụng những ưu đãi tạo hóa đã phú cho Huế để khêu lên thành cái hay, cái hoàn bích trong văn chương của mình.

Ngày tết có ý nghĩa với tất cả mọi người, riêng với trẻ con thì có một giá trị đặc biệt. Chợ tết bán nhiều hàng phục vụ thiếu nhi. Góc chợ nào cũng vang lên tiếng lùng-tung, gà đất te-te. Ba ngày tết các chợ đều không đông, tuy thế người ta vẫn dựng ven đường những cái sạp bán đồ chơi cho trẻ con. Ngày xưa ở Huế, chỉ ngày tết trẻ con mới có tiền và được quyền sử dụng tiền đó để mua đồ chơi theo sở thích của mình. Tiền này do người lớn “lì xì” cho chúng.

Xếp đặt mọi việc xong Bửu Toàn lái xe về nhà báo cho Đoan Thuận và Phan Tấn biết Ân Thụy Thái Vương đã qua đời, rồi bảo Đoan Thuận cùng theo ông đi về phủ Vinh Quốc Phong.

LTS: “Thương “chị!” Thương quá đi mất hồi còn ở Lâm Đồng, ngày mưa lũ vẫn phải bơi qua sông bẻ măng ra chợ đổi lấy từng đồng đong gạo về nuôi con, tóc xoã sợi giữa dòng nước đục ngầu và rác rưởi; tuổi xuân ơi biết nói sao cho trọn tình yêu nớ...”

Có thể “năm mặt đặt tên” là sự bất lực của việc đặt tên. Nhưng đó là sự bất lực cần thiết, vì thơ là thế giới riêng của mỗi tâm hồn, họ không thể đặt một tên chung cho cả năm tác giả, có thể đó là lý do tập thơ có nhan đề “năm mặt đặt tên” ra đời.

Nhà thơ không thể chạy trốn nỗi cô đơn bằng cách úp mặt vào bóng tối. Bởi vì, chính tận ngọn nguồn đó là sự khác biệt về đau khổ, lòng kiêu hãnh, và cả sự tự hào về trách nhiệm… Tất cả mọi thứ đó, đòi hỏi phải có tiếng nói, phải có ngôn ngữ để chuyển dịch thành cuộc sống của thi ca.